28 oktabr 2026

9 marta ko‘rildi

Suv olish joyida hisoblagich yo‘qmi? Biznesga 10 kun beriladi. Ammo shartlari bor

Korxona suv olyapti, lekin suv olish joyida talab etilgan hisob vositalari yo‘qmi? 2027-yil 1-yanvardan yil davomidagi birinchi qoidabuzarlik uchun ogohlantirish va kamchilikni bartaraf etishga 10 kun berilishi mumkin. Buning shartlari bor: bu barcha korxonalar uchun so‘zsiz kechiktirish emas.

Nima o‘zgardi va qaysi sana muhim?

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-oktabrdagi 585-son qarori 22-oktabrda kuchga kirgan. Hujjat moliyaviy sanksiyalarni qo‘llash tartibini yangilaydi. Birinchi qoidabuzarlik uchun ogohlantirish qoidasi aynan 2027-yil 1-yanvardan qo‘llanadi. Sanksiya stavkalari esa Suv kodeksining 164-moddasida belgilangan: ularni faqat 2027-yilda paydo bo‘ladigan yangi jarima deb ko‘rsatish to‘g‘ri emas.

Bu sizning tashkilotingizga taalluqlimi?

Gap qishloq xo‘jaligi, baliqchilik, sanoat, energetika va xo‘jalik-maishiy ehtiyojlar uchun suv olish tartibini buzgan yuridik shaxslar haqida. Avval suv olish uzeli, shartnoma, limit va zarur ruxsatnoma tekshiriladi. Bu oddiy vodoprovodga ulangan har bir xonadon yoki do‘kon uchun umumiy yangi jarima emas. Muayyan obyekt bo‘yicha suv manbai, ta’minot sxemasi va tatbiq etiladigan talablar aniqlanadi.

Qachon 10 kun beriladi?

2027-yildan yil davomidagi birinchi qoidabuzarlik fuqarolar hayoti va sog‘lig‘i, o‘zgalar mulkiga zarar yetkazmagan bo‘lsa, ogohlantirish qo‘llanadi. Inspeksiya suvnazorat.uz orqali ogohlantirish va ko‘rsatma yuboradi. Holat 10 kunda bartaraf etilmasa, moliyaviy sanksiya qo‘llanadi. Hisobni tekshirishni ko‘rsatma kelguncha kechiktirmang: tanlash, montaj va rasmiylashtirish vaqt olishi mumkin.

Summalarni qanday tushunish kerak?

Stavka tegishli qoidabuzarlik bilan olingan suv hajmiga qo‘llanadi, barcha yillik iste’molga avtomatik tatbiq etilmaydi. Quyidagi misollarda 2026-yil 27-oktabr holatidagi 440 000 so‘mlik BHM olindi. 2027-yil uchun qiymat qayta tekshiriladi. Sanksiya qo‘llanilganidan keyin bir yil ichida tartib takroran buzilsa, tegishli miqdor besh baravar oshadi.

Qoidabuzarlik	Har 1000 m³ uchun	BHM 440 000 so‘m bo‘lgandagi misol
Boshqarish va hisob vositalarisiz	5% BHM	22 000 so‘m
Belgilangan limitdan ortiq	20% BHM	88 000 so‘m
Suv olish shartnomasisiz	30% BHM	132 000 so‘m
O‘zboshimchalik bilan suv olish	30% BHM	132 000 so‘m
Zarur maxsus suvdan foydalanish ruxsatnomasisiz	40% BHM	176 000 so‘m

Misol: talab etilgan hisob vositalarisiz 10 000 m³

10 000 ÷ 1000 × 5% × 440 000 = 220 000 so‘m. Holat 164-modda bo‘yicha takroriy deb baholansa — 1 100 000 so‘m. Bu formula misoli, inspeksiya qarori emas. Summa aniqlangan hajm, qoidabuzarlik turi va qo‘llanadigan BHMga bog‘liq. Bitta kamchilikni bartaraf etish boshqa talablarni bekor qilmaydi.

Sanksiyaning taxminiy hisobi

Tanlangan qoidabuzarlik bilan olingan suv hajmini kiriting. Formula: hajm ÷ 1000 × stavka × BHM. To‘liq bo‘lmagan ming kub metr uchun proporsional arifmetika qo‘llanadi; huquqiy yaxlitlash tartibi modellashtirilmagan.

Qoidabuzarlik turiSuv hajmi, m³BHM, so‘m

164-modda bo‘yicha takroriy holat

Asosiy summa—

Takroriylik hisobga olinganda—

Hisoblangan summaning 50%i—

50% summa bir oy ichida ixtiyoriy to‘lash shartlari bajarilgandagi taqqoslash uchun. Bu kamaytirish huquqini tasdiqlamaydi. Natija inspeksiya qarori yoki huquqiy baho emas.

To‘lov: summaning yarmi yoki bo‘lib to‘lash

Adliya vazirligi izohiga ko‘ra, qaror va sanksiya hisobi olingan kundan boshlab bir oy ichida 50% ixtiyoriy to‘lansa, qolgan qismini to‘lash talab qilinmaydi. Boshqa variant — to‘liq summani olti oygacha, har oy kamida oltidan bir qismini to‘lash; dastlabki to‘lov bir oy ichida qilinadi. Buni «yarim jarimani olti oyga bo‘lib to‘lash» deb talqin qilmang. Shikoyat ko‘rib chiqilguncha sanksiya qo‘llash jarayoni va muddati to‘xtatib turiladi.

Tekshiruvgacha nimalarni ko‘rib chiqish kerak?

Amaldagi suv olish sxemasini hujjatlar bilan solishtiring. Shartnoma, limit va zarur bo‘lsa ruxsatnomani toping. Suvni boshqarish va hisobga olish vositalari, qurilma pasporti, metrologik hujjatlar, montaj shartlari va hajmni ishonchli tasdiqlash imkonini tekshiring. Ko‘rsatmalar va muddatlar uchun mas’ul belgilang. Bu tayyorgarlik ro‘yxati, tekshiruvdan o‘tish kafolati emas.

Hisoblagich jarimaga qarab emas, uzelga qarab tanlanadi

Minimal va maksimal sarf, quvur diametri va materiali, suv sifati, bosim, harorat, quvvat va aloqa, to‘g‘ri quvur qismlari haqida ma’lumot kerak. Metrologik talablar, rasmiylashtirish va uzelni qabul qilish alohida tekshiriladi. DN100 belgisi har qanday suv olish joyiga mos degani emas. Modem ko‘rsatkichni uzatadi, ammo ruxsatnoma, shartnoma va uzel talablarini almashtirmaydi.

Dastlabki tanlash uchun to‘plam misoli

Schetchik.uz katalogida «Pulsar-100 + modem» bor: ko‘rsatkichlarni masofadan uzatuvchi DN100 ultratovushli hisoblagich. Buyurtmadan oldin suv va uzelga mosligi, hujjatlar va to‘plam tarkibi tekshiriladi. Narx va mavjudlik murojaat paytida aniqlanadi.

«Pulsar-100 + modem» to‘plamini ko‘rish

Tanlashda yordam kerakmi? Uzel parametrlarini tayyorlab, qo‘ng‘iroq qiling: +998 71 200-18-00.

Ko‘p so‘raladigan savollar

Bu xonadon egalari uchun yangi jarimami?

Yo‘q. Material yuridik shaxslarning suv olish tartibini buzishi uchun moliyaviy sanksiyalar haqida. Xonadon hisobi va hisoblagich qiyoslovi alohida masala.

2027-yilgacha hisoblagichsiz ishlash mumkinmi?

Yo‘q. 2027-yildan birinchi ogohlantirish qoidasi qo‘llanadi. Bu barcha majburiyat va sanksiyalar aynan o‘sha yili paydo bo‘ladi degani emas.

Birinchi buzilishda doim ogohlantirish beriladimi?

Yo‘q. Yil davomidagi birinchi holat bo‘lishi, fuqarolar hayoti va sog‘lig‘i, o‘zgalar mulkiga zarar yetmagan bo‘lishi kerak.

Ko‘rsatma kelsa, qancha vaqt bor?

Ushbu qoida qo‘llanganda — 10 kun. Muddatni yangilik sanasidan emas, tegishli hujjat bo‘yicha kuzating.

Nega jadvalda qat’iy jarima yo‘q?

164-modda stavkalarni BHM va qoidabuzarlik bilan olingan har ming kub metr suvga bog‘laydi. Hajm va holat tegishli tartibda aniqlanadi.

2027-yilda BHM 440 000 so‘m bo‘lib qoladimi?

Bunday va’da berilmaydi. Bu material tayyorlangan kundagi qiymat; amaliy hisob uchun joriy BHMni tekshiring.

Qaysi holat takroriy hisoblanadi?

164-moddada moliyaviy sanksiya qo‘llanilganidan keyin bir yil ichidagi takror nazarda tutilgan. Holatning huquqiy bahosi muhim.